WAKE op de Britse militaire begraafplaats

0
269

Bedevaart naar Dadizele – 22 mei 2015
Ordelijk inschuiven in de rijen – volgens de richtlijnen van de opzichters ter plaatse
In stilte en sereen

OP-STAP NAAR VREDE
Inleiding en welkom
Voorganger Heidi:
Zoals elk jaar komen wij hier vandaag
met vele Arkorum-leerlingen samen in Dadizele.
Na een korte groet aan Maria
willen wij hier, op deze militaire begraafplaats, samen bidden voor VREDE.
Want dit schooljaar van WAKKER voor VREDE staan wij stil
bij de één van de donkerste bladzijden uit onze geschiedenis: 14-18;
een waanzinnige oorlog die aan miljoenen mensen het leven kostte.
Jonge mensen vooral, wiens graf hier getuigt van pijn en verdriet.
Jonge mensen, altijd iemands vader, altijd iemands kind…
Wie hier komt om stil te vallen, en te gedenken,
kàn niet anders dan verontwaardigd zijn om geweld en oorlog in deze wereld.
Wie hier komt om stil te vallen,
kan niet anders dan meeroepen om VREDE.

Wees allen welkom, hier in Dadizele.
Jij, wakker voor VREDE.

Jaarthemalied (2 strofes)
Vrede
Vrede
Ik blijf wakker voor vrede (2 x)

Strofe 1:
Oma las een brief voor,
Een hele oude tekst,
Geschreven door haar opa in de oorlog

Hij schreef van koude en verdriet
Van pijn en heel veel angst
Dit mag nooit meer gebeuren in de wereld, toch?!

Refrein:
Vrede
Vrede
Ik blijf wakker voor vrede (2 x)

Strofe 2:
Wat is er toen gebeurd daar?
Waarom moest het zo gaan?
Is vrede dan zo moeilijk te bereiken?

Ook nu komt het nog voor
En staan er kind’ren in de kou
Kunnen wij dan zomaar blijven kijken?
Refrein:
Vrede
Vrede
Ik blijf wakker voor vrede (2 x)
Overgang
Dus mijn wekker staat al klaar
Voor vrede overal
In klas, op de speelplaats en in ons huis.
Staat jouw wekker ook al klaar
Voor vrede overal
Samen zingen wij het dan ook luid!

Refrein:
Vrede
Vrede
Ik blijf wakker voor vrede (2 x)

Dagboek soldaat – Karel Sercu Uit: ULE van Marc de Bel
Marc de Bel schreef het verhaal ULE; het verhaal van zijn grootvader Amedeus Lobbens tijdens de eerste wereldoorlog. Ik lees uit zijn dagboek, dat zijn geliefde Ule kreeg, na zijn dood op het slagveld.
“Samen met de zomerregens vallen er de laatste tijd ook almaar meer bommen uit de lucht. Mijn hart gaat sneller slaan als ik de motor van een vliegtuig hoor naderen. Tegen die taubes heb je immers geen of weinig verweer. Je kunt alleen maar hopen dat de bommen die ze droppen zo ver mogelijk vallen van de plek waar je zit. Ik huiver bij de gedachte levend te worden begraven onder een berg opgeworpen aarde. Vooral ’s nachts is de spanning te snijden. Dan vreet de angst bij iedereen als uitgehonderde ratten aan de wil om te overleven…
en verder…
We moesten vanavond onze kapotjas afgeven en kregen in ruil hiervoor allemaal een deken, twee blikken vlees, beschuiten, koffie, een gasmakser, 120 kogels, zes granaten en net genoeg drank om ons de nodige moed in te drinken. Er werd ons ook gevraagd om naar huis te schrijven… nu het nog kon. Al zeiden ze dat laatste er natuurlijk niet bij. ..
en verder…
we zijn intussen half oktober en er is de voorbije weken heel veel gebeurd. Maar ik krijg nu pas eventjes wat rust en de tijd om weer wat te schrijven. We zitten nu in het bos van Houthulst .. de felle gevechten en schermutselingen van de voorbije dagen zijn wel slopend. We zijn allemaal doodop. Sommigen vallen letterlijk om van de slaap….
Niet meer dan mieren zijn we. Mieren die hun gangen onderhouden en herstellen, droog proberen te houden, vlonders leggen, zeildoeken spannen, hun dode makkers oppervlakkig begraven of dat toch proberen te doen, want bij elke nieuwe stortbui spoelt die godverdomse regen alles weer bloot.
en…
Trieste dag. Vandaag zijn bij de bevrijding van Cortemarck alweer te veel makkers gesneuveld, waaronder mijn kunstenbroeder Karel Lauwers. Ewoud, mijn goede vriend, is razend op de hoge piefen. Deze oorlog had al veel eerder gedaan kunnen zijn. Op een vredevolle manier bovendien, niet zoals nu, met die vele zinloze doden.
Morgen trekken we naar Thourout. Vandaar gaan we richting Thielt, Deinze, Zulte, Cruyshautem. Naar verluidt zouden de Amerikanen ons nu snel komen helpen. Met wat geluk is deze rotoorlog over enkele weken echt voorbij en kom ik naar huis! Dan maak ik konijn met pruimen voor jou. Wat verlang ik ernaar om je in mijn armen te nemen en samen ons liedje te zingen… ”

Oh Danny Boy door klas 6 van Sint-Lutgart olv juf Dascha

Oh, Danny Boy, the pipes, the pipes are calling
From glen to glen, and down the mountain side.
The summer’s gone, and all the roses falling,
It’s you, it’s you must go and I must bide.
But come ye back when summer’s in the meadow,
Or when the valley’s hushed and white with snow,
It’s I’ll be here in sunshine or in shadow,
—
Oh, Danny Boy, oh Danny Boy, I love you so!
But when ye come, and all the flowers are dying,
If I am dead, as dead I well may be,
Ye’ll come and find the place where I am lying,
And kneel and say an Ave there for me.
And I shall hear, though soft you tread above me,
And all my grave shall warmer, sweeter be,
For you shall bend and tell me that you love me,
And I shall sleep in peace until you come to me!
(Oh Danny Boy, Oh Danny boy, I love you so.)
Heidi:
I’ll be there in sunshine or in shadow… ik al er zijn, in zonneschijn en in regen.. gezongen door de zesde klas Sint-Lutgart, in dierbare herinnering ook aan Yasmina, klasgenootje, die stierf 4 maanden terug …,
Paasevangelie: het eerste woord zal VREDE zijn
Inleiding + lezen Jan Johannes 20,19-22 (BGT)

Op de avond van diezelfde dag waren de leerlingen bij elkaar.
Uit angst voor de Joodse leiders hadden ze deur op slot gedaan.
Maar opeens stond Jezus tussen hen in en zei: ‘Ik wens jullie vrede.’
Daarna liet hij de wonden zien aan zijn handen en zijn zij.
Toen zagen de leerlingen dat het de Heer was, en ze waren erg blij.
Jezus zei nog een keer tegen hen: ‘Ik wens jullie vrede.
De Vader zelf heeft mij gestuurd. En nu ben ik het die jullie stuurt.’
Daarna blies hij op hen en zei:
‘Nu hebben jullie de heilige Geest gekregen.’
LIED Hevenu shalom aleichem

Bidden voor vrede
Inleiding door voorganger Heidi:
Voor die vrede willen hij hier vandaag bidden. In de verschillende talen die geklonken hebben op het slagveld. Misschien begrijp je niet alle woorden. Maar je zult wel de boodschap begrijpen: VREDE. overal. .
Dan voorbeden in ≠ talen, 5 leerlingen bidden voor (of 4 lln en leerkracht)

Engels:
We pray for all victims of war and violence, that they did not die in vain.
That their death evokes in us the courage to build a world, full of peace and solidarity.
Let us pray.
Arabisch
نَدعُو لِكُل الناس
خاصَةً لِمَن يُعانُون بِسَبَب الحَرب والعُنف اليَوم
نَدعُو لِأَطفال هَرَبوا باحِثين عَن حَياة لِلعِيش
نَأمُل أن يَجِدوا بَيتاً مُسالِماً في هذا العالَم
إمنَحهم الأَمَل في مُستَقبَل أَفضَل.
Vrede voor jou, vrede voor jou, vrede en alle goeds voor iedereen
Duits
Wir beten für alle Politiker. Für die Frauen und Männer an den Schlüsselpositionen in dieser Welt. Damit wir bessere Wegen des Zusammenlebens finden.
Damit Friede und Gemeinwohl herrschen. Lasset uns beten.

Vrede voor jou, vrede voor jou, vrede en alle goeds voor iedereen

Frans
Nous prions per l’unité. À l’école, dans la famille, dans la société, dans le monde.
Aussi avec ceux qui sont différents.
Nous prions pour
tous ceux qui travaillent pour un monde meilleur, un monde plein de paix.
Notre père, nous te prions.

Vrede voor jou, vrede voor jou, vrede en alle goeds voor iedereen

Nederlands
Wij bidden voor alle jongeren van vandaag.
Dat wij geloven dat het kan: een wereld vol vrede en vriendschap, zoals Uw droom. Laat ons ontdekken dat vrede een dagelijks verhaal is van mensen die het goede doen.
Laat ons bidden.

Vrede voor jou, vrede voor jou, vrede en alle goeds voor iedereen
Voorganger Heidi:
God van Vrede,
wek in ons het verlangen
naar een wereld zoals bedoeld door U.
Een schepping waar al wat leeft
in vrede naast elkaar mag bestaan.
Geef ons de kracht om mee te werken aan
een wereld vol VREDE, elke dag opnieuw,
in vele kleine dingen.

Herdenken met een bloem – steen – gedicht – muziek
Bij deze grond worden we stil.
Bij deze graven denken we aan allen die stierven door oorlog en geweld.
We willen we hen vandaag gedenken
Met het gedicht van de Canadese arts John Mc Crae, gesneuveld in 1915 hier even verderop,
Maar ook met muziek willen we hen hulde brengen.
Met de Last Post brengen we een ere-saluut aan alle gestorven soldaten.
De Last Post is een trompetsignaal, gebruikt in verschillende legers, als afsluiting van de dag, tijdens de inspectie van de posten. Het is het laatste lied dat vele soldaten gehoord hebben. Vandaag wordt de Last Post geblazen op een autenthieke klaroen uit de eerste wereldoorlog.
En we brengen ook hulde met een poppie, symbool van hoop.
De jood….. , hier begraven, eren we naar Joods gebruik met een steentje.

We brengen hulde met een gedicht, muziek en een bloem.

Daarna maken we het 2 minuten stil- een stilte waarin we al deze jonge doden laten spreken…

– In Flanders Fields – In Vlaamse Velden door Jan
In Vlaamse velden klappen rozen open
Tussen witte kruisjes, rij op rij,
Die onze plaats hier merken, wijl in ’t zwerk
De leeuweriken fluitend werken, onverhoord
Verstomd door het gebulder op de grond.
Wij zijn de doden. Zo-even leefden wij.
Wij dronken dauw. De zon zagen wij zakken.
Wij kusten en werden gekust.
Nu rusten wij
In Vlaamse velden voor de Vlaamse kust.
…
(John Mc Crae, Ieper 3 mei 1915 – vertaling: Tom Lanoye, 2000)

– Last post door Gilbert Bekaert van kon. fanfare Ridder Janzonen Dadizele

– Leggen poppie of steen op graf

– stilte 2 min stilte

Slotgebed – samen bidden (Heidi)
God,
100 jaar geleden sneuvelden vele jonge mensen
In de “groote oorlog”.
Ook vandaag nog sterven vele mensen
door oorlog en geweld.
Mensen maken oorlog.
Maar: ook op school
is ruzie en geweld.

Vandaag schud Jij ons wakker.
Oorlog kan niet en mag niet.
Je roept ons om wakker
stappen van vrede te zetten.
God, help ons,
om ècht te werken aan die vrede.
In vele kleine dingen.
Geef ons daartoe de kracht
en inspiratie.
Opdat er vrede komt,
hier en overal.
Oproep prinses Elisabet
Voorganger: Vrede ontstaat niet zomaar. Vrede is een werkwoord. Vrede moet je doen. Velen hebben ons een voorbeeld gesteld. Op weg naar hier kwamen we enkelen tegen:
Mahatma Gandhi, Malala, Nelson Mandela, Jezus. Maar er zijn er nog velen: Martin Luther King, zuster Jeanne Devos … Ook organisaties zoals Artsen zonder Grenzen, Amnesty Internationl. Allemaal mensen die zonder geweld een weg bouwen naar vrede. Hun leven was/is een oproep aan ons, om verder te bouwen aan die weg. Ook prinses Elisabet roept ons, jongeren, op, om te werken aan vrede. Om het vuur van vrede uit te dragen.
We luisteren naar haar toespraak op het Lichtfront vorig jaar.
Leerlinge … :

“Honderd jaar geleden begon de Groote Oorlog . Duizenden soldaten verlaten hun families voor het front. Geweld, angst en honger, zijn hun dagelijks lot. 25 Mannen, vrouwen en kinderen moeten op de vlucht slaan. Hun huis, hun school, hun dorp worden vernield. Wij zullen al die slachtoffers die in ons land gevallen zijn nooit vergeten. Ook vandaag nog verbrijzelt oorlog mensenlevens. Vaders, moeders, kinderen Lijden of worden van elkaar gescheiden. Maar in hun ongeluk geven ze ons ook een les van moed en waardigheid. De wilskracht in hun ogen nodigt ons uit, om op te staan voor een betere wereld van gerechtigheid en vrede. Het komt ons jongeren toe, om onze fakkel hoog te houden, en om, zoals vandaag, een lichtfront te vormen.“
prinses Elisabet, Lichtfront 2014
ZEGEN EN ZENDING

voorganger:
Moge deze wake, waarin we de vele miljoenenen gesneuvelden herdachten, niet alleen een herdenken zijn, maar ook een oproep zijn om blijvend wakker te zijn voor vrede.
Want ook vandaag sterven elke dag nog mensen door oorlog en geweld.
Moge deze wake een oproep zijn om samen te werken aan een fijne wereld. Waar elk zorg draagt voor elkaar. Dat is ook de oproep van onze Paus Franciscus: ga op zoek naar VREDE!
Schreeuw de roep om vrede uit!

Met het Europese Volkslied als slot, roepen we op om als school SAMEN te werken aan vrede. Vrede thuis, in onze klas, vrede in Europa, vrede in onze wereld.

LIED: Alle mensen worden broeder
Alle mensen worden broeder