startmoment Broederlijk Delen: MACHO MUCHO- samen hoopvol

0
457

download de powerpoint

gezamenlijk startmoment 40-DAGENTIJD/BD 2016

Thema’s: 40 dagen VASTEN (sober) – Broederlijk delen
Franciscus ‘Gewoon anders’, (vrede – verbondenheid- eenvoud)

Symbool: de bastón , een bijzondere stok
(= een staf aangekleed met veelkleurige linten)
De bastón wordt gebruikt door de guardia indígena en staat voor geweldloos verzet.
(= een groep van mannen, vrouwen en jongeren/kinderen die instaat voor de bescherming van het leven en leefgebied, de verdediging van de rechten, de identiteit en de cultuur van de gemeenschap en het bevorderen van een interculturele samenleving in harmonie en vrede)

Heeft 3 betekenissen: het bovenste deel is spiritueel en staat voor de wolken, sterren, zon en maan. Het middelste deel is Moeder Aarde, de natuur. Het onderste deel is vuur en de mijnen.

De linten en versieringen vertegenwoordigen de kleuren van de vlag van elke gemeenschap.

De bastón is een heel waardevol symbool. Introduceer hem met waardigheid en respect aan de leerlingen.

voor vastentijd op school maken wij een bastón:
vertaald naar kinderen:
een stevige stok = sterk/krachtig zijn
rood lint = de kleur van graag zien/liefde.
Dit moeten we koesteren.
Groen= de kleur van de natuur.
Hier willen we zorg voor dragen.
Ev + wit lint: kleur van de hoop

Deze bastón staat centraal in het verhaal en
de activiteiten.

decor
centraal plaatsen we een grote bastón
centraal ook de Bijbel
ev. materiaal Colombia (muts, sjaal, deken, hoed, poncho…)
ev. vlag Colombia
enkele foto’s fotoset
materiaal
DVD Broederlijk Delen
Poster BD
ppt + projectiemateriaal

ideeën voor een vieringsmoment:

muziek uit Colombia bij het binnenkomen b.v. CD Putumayo presents Colombia, Putumayo presents music of the Andes

vooraf DRAMATISATIE

alle leerlingen nemen plaats
voorzie enkele ‘lege’ stoelen in de ruimte/kerk
Net voor de viering begint, als iedereen heeft plaatsgenomen, komt een leerkracht of dir. op, verkleed als “grote baas”. (zie poster campagne volwassenen) en gaat naar 1 rij leerlingen (misschien best ook een leerkracht in deze rij om wat weerwerk te bieden)
De baas meet en kijkt… maakt aantekeningen… en maakt met grote gebaren duidelijk dat die ene rij wèg moet. Roept luid:
“Die grond, die rij hier is nu van mij. Jullie moeten verhuizen. NU! Kan me niet schelen dat jullie zich hier goed voelen. Kan me niet schelen dat dit stukje grond en deze stoel van jou is. Dit is nu van MIJ! Nu onmiddellijk weg dus. Ik gebruik liever geen geweld “
LLn verhuizen naar de lege plaatsen.
De grote baas spant eigendomslint rond de vrijgekomen plaatsen. Hangt/zet ev. bord op:
DEZE GROND IS NU VAN MIJ!
Hier komt een grote suikerrietplantage. Van mij!!

1. Welkom en inleiding

Leerling:
– Mag dat, mensen zomaar verdrijven van hun eigen land?

Voorga nger zet bastón centraal vooraan

– Neen, dat kan niet, en dat mag niet.
– Daarom zet ik hier vooraan de bastón!
Dat doen de mensen in Colombia.
Zo tonen ze dat ze zich verzetten tegen onrecht.

Welkom allemaal rond deze bastón.
Met verschillende klasgroepen (of leerlingen) zijn we hier samengekomen
om het begin van de vasten te vieren.
Dat doen alle Christenen over de hele wereld.
40 dagen lang willen we ons voorbereiden op Pasen.
Daarom wordt deze vastentijd ook veertigdagentijd genoemd.

In deze veertigdagentijd nemen ook wij de bastón vast.
Zo tonen wij:
Wij willen meewerken aan een betere wereld.
40 dagen lang.
Allen samen.
Want sàmen kun je veel.
In het Spaans zeggen we:
Macho mucho !
Zeggen we dat eens samen:
MACHO MUCHO!
MACHO MUCHO!

Deze 40 dagen kijken we ook naar ons eigen leven.
Wat kan ik ook bij mezelf veranderen?
Hoe kan ik een beter mens worden?
Hoe kan het ànders,

Als teken daarvan kregen sommigen op aswoensdag een kruisje.
Als teken van onze inzet beginnen wij ook vandaag met het teken van Jezus. Kruisteken

2. Jennifer uit Colombia (leerkracht of ll zesde klas speelt Jennifer)

Voorganger:
Zie je dat meisje op de dia? (dia Jennifer op ppt)
Dat is Jennifer. Zij woont in Colombia.
Ze zou vandaag even langskomen om zich voor te stellen!
Jennifer:
Hé, dat kennen wij!
Dat noemen wij een bastón!
Zo’n bastón is iets heel waardevols!
Het is voor ons een heel belangrijk symbool.

Oh ja, mij eerst even voorstellen!
Ik ben Jennifer.
Ik woon met mijn familie in Colombia.
Wij vormen thuis een hechte groep.
Net zoals jullie hier. (legt knoop in het rode lint)
Ik woon bij mijn papa, mijn stiefmama en mijn 2 broers.
We wonen nu in een dorp dat ‘Kitek Kiwe’ heet.

Vroeger woonden we in een ander dorp.
We zijn moeten vluchten voor geweld en moord.
Hier in Kitek Kiwe worden we weer bedreigd!
Want rijke mensen willen de grond waarop wij wonen van ons afnemen.
Maar onze grond, onze thuis, die Moeder Aarde ons geeft,
die willen wij niet in de steek laten!
Wij willen niet vluchten!
Moeder Aarde, Pacha Mama, zorgt voor ons,
zij geeft ons eten en een woonplaats en kledij en…
wij willen ook zorgen voor haar, voor de mooie aarde! (legt knoop in groene lint)

Ik moet mijn dorp beschermen!
Helpen jullie mij?
Alleen samen lukt het ons!
Macho mucho!

Voorganger:

Jennifer vraagt om haar dorp te beschermen. Hoe ziet haar dorp eruit? Waar woont ze ?
Laat ons even kijken.

3. ev. 5. Filmportret “Jennifer en de inheemse wacht”

Ik zou de film stoppen aan 3’50 – we tonen enkel het begin als sfeerschepping
Het stuk daarna later tonen, na de lessen over het verzet.
Zo zien de kleintjes ook het stuk “geweld” niet.

4. ev voorstelling Colombia ahv foto’s + info (ppt – info zie achteraan)

We gaan deze vasten dus op reis naar Colombia
Naar Jennifer en haar nichtje Eilin (kleuters)
Je hebt al eens stukje van Colombia gezien in de film.
Maar wat weet je nog van Colombia?
Ik doe een kleine quiz.
ahv enkele vragen.

na elk antwoord geef je wat extra uitleg. Zie uitleg helemaal onderaan: haal eruit wat jij haalbaar vindt voor jouw groep. De meeste info is achtergrondinformatie

  1. Colombia ligt in Europa – Afrika – Zuid-Amerika
    kort wat uitleg over Colombia (zie verder)
  2. In Colombia spreken de mensen Spaans – Frans – Engels:kort wat uitleg over de bevolking en taal Kitek Kiwe betekent Bloeiende Aarde
  3. Het belangrijkste exportproduct is: koffie – bananen – petroleum
  4. het populairste spel bij kinderen is : golombaio – voetbal – tennis
  5. Welke beroemde persoon komt NIET uit Colombia

Zangeres Shakira – renner Nairo Quintana – voetballer Luis Alberto Suarez

6.  Wat is het symbool van onze vasten? tak – mand – stok
symbool van onze solidariteit met de mensen van Colombia is de bastón

overgang naar:

5. De bastón als symbool van VASTEN-BD 2016

voorganger neemt de bastón.

Ook Jennifer gebruikt deze bastón als symbool in haar verhaal. Zo zegt ze met haar actiegroep met de guardia tegen de grootgrondbezitters die hun grond willen afnemen: Wij wonen hier . Wij wonen hier graag. En wij zorgen voor dit stukje aarde. Wij willen dat deze plek onze thuis blijft voor ons en onze toekomstige generaties.
Ze ‘vechten’ voor hun stukje grond. Maar zonder geweld te gebruiken. Met de kracht van de groep. Machos Muchos. De kracht van de groep is sterker dan de macht van wapens.
Daarvan is de bastón het symbool.

6. Verhaal uit de bijbel (naar Exodus, 1-14)

Ook in ons grote boek, de bijbel, is de stok een sterk symbool.
In een van die oude verhalen van de Bijbel wordt een verhaal verteld over Mozes.
Mozes krijgt de opdracht van God zijn volk weg te leiden uit de slavernij van Egypte.
Mozes had van God een stok, een staf, gekregen, een soort bastón.
Op belangrijke momenten wees Mozes daarmee de weg aan de mensen.
En hij gaf hen hoop. Knoop leggen in het witte lint
Hier staat het. Luister:

Mozes zegt tegen zijn volk:
“Wees toch niet zo bang.
God zal ons redden.”

Dan zegt God tegen Mozes:
“Pak je stok en strek je arm uit over de zee.”
Dat doet Mozes.
Meteen gaat het heel hard waaien.
En de wind blaast het water weg.
Nu kunnen de Israëlieten zich door de zee banen.
Rechts en links van hen is water,
maar waar ze lopen is een weg door de zee.”

korte duiding

Ook voor Jennifer en ons is de stok een teken van hoop.
God zal ons de weg wijzen deze vastentijd.
Link leggen met ons jaarthema Gewoon ànders

7. Ons engagement

Voorganger: straks komt in onze klas de bastón. Met de gekleurde linten.

Met deze stok tonen we dat we Jennifer willen steunen.
In haar strijd voor een stukje grond om op te leven en te wonen.

En bij deze stok vraagt God ons ook:
Mag ik jullie de weg tonen, deze vasten?
Willen jullie het ànders doen, deze veertigdagentijd?

Bij dit symbool, bij deze Bastón, willen wij ons inzetten:

Drie leerkrachten + leerlingen komen naar voor en lezen

De inwoners van Kitek Kiwe behandelen Moeder Aarde met heel veel respect.
Ga ik zorgzaam om met ons milieu?

kind: deze 40 dagen wil ik zorgen voor Moeder Aarde. Als teken daarvan dit groene lint. Want groen is de kleur van ons milieu, onze natuur.
Ll maakt knoop in het groene lint.

Ev. samen zingen (ev refrein themalied)

De inwoners van Kitek Kiwe zijn allemaal uniek en verschillend, maar elke mens is waardevol en evenwaardig.
Telt iedereen op onze school/in onze klas evenveel mee?
kind: deze 40 dagen wil ik helpen zorgen dat onze klas/school een leuke vriendengroep is. Als teken daarvan dit rode lint want rood is de kleur van liefde en vriendschap.

Ll maakt knoop in het rode lint.

Ev. samen zingen

De inwoners van Kitek Kiwe verzetten zich tegen onrecht. Geweldloos, de bastón in de hand.
Waar wil ik voor strijden?

Kind : deze 40 dagen willen wij meestrijden met Jennifer voor een rechtvaardige verdeling van de grond. Als teken daarvan dit witte lint. Want wit is teken van hoop.

Ll maakt knoop in het witte lint.

Ev. samen zingen
Wat zullen wij concreet doen deze vasten? Overgang naar:

8. Uitleg vastenkalender + uitleg solidaire acties op school door leerkracht (koffiestop? Sponsorloop?…)

9. Ev. samen refrein + strofe 1 zingen thema-lied MUCHO

Elke mens wil waardig leven
Dat droomt toch iederen?
Samen somos muchos
We strijden niet alleen!

10. We bidden samen bij de bastón – naar Psalm 23:4

Afwisselend voorganger – samen

Al gebeuren er erge dingen
Al gebeuren er erge dingen.

Ik ben niet bang.
Ik ben niet bang.

U God, bent bij mij.
U God, bent bij mij.

Uw staf leidt ons.
Uw staf leidt ons.

Dit geeft ons hoop en moed.
Dit heeft ons hoop en moed.

11. Slotgebed en zending

God,
het is weer zover: de vasten begint.

Bij deze bastón nodigt je ons uit om 40 dagen anders te leven:
– Solidair met Jennifer en alle mensen van Colombia.
– In vriendschap en verbondenheid met elkaar
– Met respect voor Moeder Aarde.

Gewoon anders.
Allemaal samen.
Want samen kunnen we veel.
Macho mucho.

God,
Geef ons kracht
om samen sterk te zijn.
Amen.

12. Bezinnend verhaal : Macho mucho

Inspiratie viering: materiaal BD – spoor zes – bouwstenen werkgroep BO bisdom Hasselt 2016 – eigen materiaal
EXTRA uitleg – achtergrondinformatie bij punt 4: Colombia

Informatie land

* Républica de Colombia, in het noordwesten van Zuid-Amerika.

* “ontdekt” door Columbus (vandaar ook de naam) .. Spanjaarden op veroveringstocht door Latijns-Amerika..
Meer geschiedenis: zie hdl Kitek kiwe pag 16

* grenzen: Venezuela, Brazilië, Peru, Ecuador, Panama en de Grote Oceaan

* oppervlakte: 1 141 748 km2 of ongeveer 40 keer België
* hoofdstad: Bogota, 7 miljoen inwoners, gelegen op een hoogvlakte in het centrum van het land.
* Republiek. Sinds 20 juli (nationale feestdag) 1819 is Colombia onafhankelijk.
* President: Juan Manuel Santos
* vlag
* bevolking: ongeveer 46 miljoen inwoners, waarvan 49 % in de steden woont
3,4% indígenas (inheemse bevolking), 58 % Mestiezen (mix van Indígenas en mensen van Spaanse afkomst, 20 % blanken en 10,6% Afro-Colombianen (20 procent stamt af van Europeanen, sinds de koloniale tijd hebben ze de macht in handen, ook al waren ze altijd al in de minderheid)

godsdiensten: rooms-katholiek 80 %, protestants 13%, andere 7%
Colombianen zijn volgens de “global barometer for hope en happiness (eind 2012) de gelukkigste mensen ter wereld.
Colombianen houden van feesten: ze hebben het grootste theaterfestival, bloemenfestival, salsafestival èn paardenfestival ter wereld.

economie: Het belangrijkste exportproduct is petroleum, gevolgd door goud, steenkool en smaragd. De ontginning van deze producten is erg belastend voor het milieu en zonder strenge regelgeving die dat in goede banen leidt, komt de grote biodiversiteit van Colombia ernstig in gevaar. Van alle Colombianen is één vierde actief in de landbouw, de veeteelt en de visvangst. De industrie groeit en diversifieert, maar het land blijft bekend om koffie, rietsuiker en cocaïne.
België importeert vooral bananen uit Colombia.
Ook koffie, quinoa, cacao, hout, snijbloemen…

Een kwart van de bevolking werkt in de landbouw.
Het land draait voor meer dan vijftig procent op diensteneconomie. Vooral de financiële en de toeristische sector doen het erg goed.

Grote groei economie!
Uitdagingen: werkloosheid, welig tierende drugstrafiek, en infrastructuur die nood heeft aan vernieuwing.

Betalen kan met de Colombiaanse pesos.

Colombia is een land waar de grond heel oneerlijk verdeeld is: 52,2% van de grond is in handen van 1,1% van de bevolking. Veel grootgrondbezitters, bedrijven en gewapende groepen zien grond enkel als koopwaar. Ze verdrijven mensen van hun grond om de grond te gebruiken voor mijnbouw en grote landbouwprojecten. Mensen moeten op de vlucht, in hun eigen land. Dat is onrechtvaardig. Voor boeren is grond hun leven, hun verleden en hun toekomst. Zonder grond is er geen eten of inkomen.
Broederlijk Delen steunt het geweldloos verzet van de boeren. bv via steun aan de guardia indígena of inheemse wacht. De organisatie wil laten zien dat je met de kracht van velen wel degelijk een verschil kunt maken.

Guardia! Fuerza! Wacht! Kracht! is een leuze van de Guardia Indígena.

Er is heel veel geweld in Colombia. De conflicten maakten al veel onschuldige slachtoffers. Meer dan zes miljoen mensen zijn op de vlucht voor geweld.
Tijdzone
in Colombia is het tijdens de wintertijd zes uur vroeger dan bij ons, tijdens de zomertijd is dat zeven uur.
natuur

* het land wordt geografisch ingedeeld in 5 gebieden. klimaat en geografische zones:
– Andesgebergte, Caribische Kust, Pacifistische kust, de vlaktes van Orinoco en het Amazonewoud.
Er zijn bergtoppen van meer dan 4500 meter waarop eeuwige sneeuw ligt. Colombia is een prachtig land, met besneeuwde bergtoppen, tropische stranden, dicht regenwoud en groene riviervalleien. Het is bovendien een van de meest biodiverse landen ter wereld.
Keuken
Typische gerechten van Colombia: o.a.
•  ajiaco (soep met kip) Het is een soep die van kip, graan, aardappels, avocado en guascas (een lokaal kruid) wordt gemaakt. Traditioneel, worden de room en de kappertjes pas aan de tafel toegevoegd aan het eten. Ajiaco wordt gegeten met witte rijst, een salade met een beetje citroen, avocado, of zoete of zoute tostadas.
• arepa (broodje gemaakt van maismeel, kan verschillende vullingen hebben)
TAAL
* taal: Spaans (de officiële taal) en meer dan 80 inheemse talen en dialecten. (bv ook Quechua zoals vorig jaar Victor in Peru)

* enkele voorbeelden
ordenador = computer

libro = boek

silla = stoel …
enkele Spaanse woorden in het liedje Bueonos diàs amiguitos (te beluisteren via www.studioglobo.be/fotosetcolombia)

buenos dias amiguitos, cómo estan?
(goeiedag vriendjes, hoe gaat het met jullie?)

Muy bien! (kinderen)
Heel goed

qué bien! (kinderen)
Heel goed!

Harémos lo posible para hacernos mas amigos. (leerkracht)
We zullen alles doen wat mogelijk is om nog meer vrienden te worden

Buenos días amiguitos, cómo estàn? (leerkracht)
Goeiedag vriendjes, hoe gaat het met jullie?

Muy bien! (kinderen)
Heel goed!
Er staat nog een Spaans lied dat Eilin leert in de klas (zie handleiding bij de fotoset pag 23) ook te beluisteren op www.studioglobo.be

Of beluister het lied Broeder Jacob in de Spaanse versie
SPELEN

golombaio
is gebaseerd op voetbal en werd ontwikkeld door Unicef. Het wordt overal in Colombia gespeeld. Colombiaanse kinderen komen vaak in aanraking met geweld, en dit spel wordt gebruikt om hen te leren samenwerken en hen burgerschapsvaardigheden bij te brengen. Die vaardigheden zijn: zorg dragen voor de omgeving, zorg dragen voor elkaar, gelijkheid, vrijheid van mening, niet discrimineren, actieve participatie en geweldloosheid.

flipflap

beroemde mensen uit Colombia

Ken je
Zangeres Shakira?
Renner Nairo Quintana?
Voetballer James Rodriguez?
Miss Universe 2015?

Allemaal mensen uit Colombia!
Maar nu kennen we ook Jennifer!
De bastón